ด้วงหมัดดำ(flea beetle)

ชื่อวิทยาศาสตร์ :Chaetocnema basalis   Baly
วงศ์ : Chrysomelidae
อันดับ : Coleoptera
ชื่ออื่น :-

      ด้วงหมัดดำ C. basalis  Baly ตัวเต็มวัยเป็นแมลงปีกแข็ง ยาวประมาณ 1.5-2.3  มิลลิเมตร  รูปไข่ (oval shape) สีดำเป็นมันเงา ส่วนโคนหนวดมีสีเหลือง   ปลายของ femer  tibia และ tarsi  มีสีน้ำตาลเหลือง   ปีกคู่หน้าซึ่งคลุมส่วนท้องแต่ละข้าง มีจุดเล็กๆ เป็นรอยบุ๋ม  10 แถว    โคนขาหลังขยายใหญ่   เป็นแมลงศัตรูข้าวไร่ที่มีความสำคัญค่อนข้างน้อย โดยทั่วไป พบทำลายข้าวไร่ในแปลงปลูกที่ราบ   ทำลายต้นข้าวตั้งแต่ระยะเริ่มงอกจนถึงระยะแตกกอ โดยตัวเต็มวัยกัดกินผิวใบข้าวด้านบนเป็นทางขนานไปตามเส้นกลางใบ    ส่วนมากจะกัดกินที่ปลายใบหรือขอบใบ   ทำให้ปลายใบแห้งม้วนเข้าหากันตามความยาวของปลายใบ มีอาการคล้ายเกิดจากการเสียหายจากโรคข้าว   ต้นกล้าข้าวในระยะหลังงอก  ถูกด้วงหมัดดำกัดกินทำลายในปริมาณมาก  จะทำให้ต้นกล้าเหี่ยวแห้ง ชะงักการเจริญเติบโต และฟุบแห้งตายในระยะ 3-5 วัน     การทำลายต้นข้าวระยะแตกกอ ความเสียหายเกิดขึ้นน้อยมาก  พบในแปลงปลูกข้าวไร่ทั่วไป ปริมาณไม่ค่อยมาก  ที่จังหวัดเชียงใหม่  เชียงราย  ลำปาง  แพร่  น่าน  และแม่ฮ่องสอน

การป้องกันกำจัด

       1). การไถตากดิน  หรือกำจัดวัชพืชบริเวณแปลงปลูก หรือปลูกพืชที่ด้วงหมัดดำไม่ชอบ เช่น ผักตระกูลสลัด มะเขือเทศ สลับกับการปลูกข้าวไร่  เป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยลดการระบาดลงได้

       2). ในกรณีที่มีแมลงระบาดทำลายสูง ในระยะกล้าหรือต้นอ่อน ใช้สารฆ่าแมลง คาร์โบซัลแฟน ชนิดน้ำ (พอสซ์ 20% อีซี)  อัตรา  100 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ คาร์บาริล ชนิดผงละลายน้ำ  (เซฟวิน 85% ดับบลิวพี) อัตรา 20-30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร  พ่นต้นข้าวให้ทั่วแปลง    

       3). ในแหล่งที่ปลูกที่มีการระบาดค่อนข้างสูงและเป็นประจำ  ควรคลุกเมล็ดพันธุ์ข้าวไร่ก่อนปลูกด้วยสารฆ่าแมลง คาร์โบซัลแฟน ชนิดคลุกเมล็ด (พอสซ์ 25% เอสที)  อัตรา 20 กรัมต่อเมล็ดพันธุ์ข้าวไร่ 1 กิโลกรัม  และนำไปปลูกทันที