ชื่อพันธุ์ - กข89 (RD89) ข้าวเจ้าพันธุ์ กข89 (นุ่มบ้านสร้าง)
ชนิด - ข้าวเจ้า
ประวัติพันธุ์ - ข้าวสายพันธุ์ดี PCR02032-4B-24-1 ได้จากการผสมพันธุ์ระหว่างข้าวสายพันธุ์ PCR92211-5-2-2B (ได้จากการผสมพันธุ์ระหว่างข้าวสายพันธุ์ IR41009-19-2-2-B-B-1-B กับ PCRBR83012-267-5) กับ PCRC93021-67 ปี 2545 ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ในปี 2546 ปลูกข้าวของประชากรชั่วที่ 1 (F1) ในโรงเรือนทดลอง ในปี 2547-2549 ปลูกคัดเลือกแบบหมู่ของประชากรชั่วที่ 2-4 (F2-F4) ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ในปี 2550-2551 ปลูกคัดเลือกแบบสืบตระกูลของประชากรชั่วที่ 5-6 (F5-F6) จนได้สายพันธุ์ PCR02032-4B-24-1 แล้วนำไปปลูกประเมินและทดสอบลักษณะประจำพันธุ์ รวมทั้งศึกษาลักษณะทางการเกษตรดังนี้ ในปี 2552 ปลูกศึกษาพันธุ์ ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ในปี 2552-2554 ปลูกเปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานี ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ในปี 2555-2556 และ 2558 ปลูกเปรียบเทียบผลผลิตระหว่างสถานี ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี และศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา ในปี 2559-2562 ปลูกเปรียบเทียบผลผลิตนาราษฎร์ ที่อำเภอบ้านสร้าง อำเภอประจันตคาม จังหวัดปราจีนบุรี อำเภอปากพลี จังหวัดนครนายก และอำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ในขณะเดียวกันได้นำไปวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดทางกายภาพและเคมี ทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคและแมลง รวมทั้งทดสอบความสามารถการยืดปล้องที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี และศูนย์วิจัยข้าวพระนครศรีอยุธยา ในปี 2561-2562 ปลูกทดสอบการตอบสนองต่อปุ๋ยไนโตรเจน ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี และได้ประเมินผลการยอมรับของเกษตรกร ที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี ในปี 2563 ปลูกทดสอบศักยภาพการให้ผลผลิต ประเมินการยอมรับของเกษตรกรและเจ้าหน้าที่ฝ่ายผลิตเมล็ดพันธุ์ในนาเกษตรกรและที่ศูนย์วิจัยข้าวปราจีนบุรี และในปี 2564 ได้ประเมินการยอมรับความพึงพอใจของผู้รับซื้อข้าวในพื้นที่นิเวศนาข้าวน้ำลึก
การรับรองพันธุ์ - คณะกรรมการพิจารณาพันธุ์กรมการข้าว เมื่อวันที่ 13 กันยายน 2564
ลักษณะประจำพันธุ์ - ไวต่อช่วงแสง ช่วงวันออกดอก วันที่ 18-23 พฤศจิกายน
- ต้นสูงประมาณ 220 เซนติเมตร
- มีความสามารถยืดปล้องได้ดีที่ระดับน้ำ 150 เซนติเมตร
- มีทรงกอตั้ง ต้นแข็งปานกลาง
- ใบสีเขียว มุมของใบธงเป็นแนวตั้ง
- รวงยาว 27.72 เซนติเมตร
- เมล็ดข้าวเปลือกสีฟางมีกระสีน้ำตาล เมล็ดยาว 10.54 มิลลิเมตร กว้าง 2.68 มิลลิเมตร และหนา 2.12 มิลลิเมตร
- เมล็ดข้าวกล้องรูปร่างเรียว ยาว 7.58 มิลลิเมตร กว้าง 2.22 มิลลิเมตร และ
หนา 1.86 มิลลิเมตร
- ข้าวสารยาว 7.23 มิลลิเมตร กว้าง 2.17 มิลลิเมตร และหนา 1.80 มิลลิเมตร
- คุณภาพการสีดี ได้ข้าวเต็มเมล็ด 50.6 เปอร์เซ็นต์ ท้องไข่น้อย
- ปริมาณอมิโลสต่ำ 15.32 เปอร์เซ็นต์
- ความคงตัวของแป้งสุกอ่อน อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ
อัตราการยืดตัวของข้าวสุกปกติ 1.58 เท่า ข้าวสุกสีขาวนวล
ค่อนข้างเลื่อมมัน การเกาะตัวค่อนข้างเหนียว
เนื้อสัมผัสค่อนข้างนุ่ม แต่ไม่มีกลิ่นหอม
- มีระยะพักตัวของเมล็ดประมาณ 7 สัปดาห์
ผลผลิต - ผลผลิตเฉลี่ย 450 กิโลกรัมต่อไร่
ลักษณะเด่น - เป็นข้าวขึ้นน้ำที่มีลักษณะข้าวสุกนุ่ม
- มีศักยภาพยืดปล้องขึ้นน้ำได้ดีเหมาะสำหรับปลูกในพื้นที่นาน้ำลึกที่มีระดับน้ำมากกว่า 100 เซนติเมตร
ข้อควรระวัง - อ่อนแอต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล อ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้งและโรคใบขีด
โปร่งแสงในสภาพเรือนทดลอง
พื้นที่แนะนำ - พื้นที่นาน้ำลึกมากกว่า
100
เซนติเมตร น้ำท่วมขังเป็นระยะเวลานานตั้งแต่
1 เดือนขึ้นไป มีช่วงระยะเวลาการเก็บเกี่ยวปลายธันวาคม
โดยเฉพาะเขตพื้นที่
นาข้าวขึ้นน้ำ จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดนครนายก
หรือสถานที่ที่มีนิเวศใกล้เคียงหรือคล้ายคลึงกัน