เครื่องสีข้าว เป็นเครื่องจักรกลสำหรับการแปรรูปข้าวเปลือกให้เป็นข้าวกล้องหรือข้าวขาว ซึ่งแต่เดิมข้าวที่ใช้รับประทานจะใช้ครกสำหรับตำข้าวเปลือก ข้าวที่ได้จะเป็นข้าวซ้อมมือคือมีการขัดสีเพียงเล็กน้อย ต่อมาได้พัฒนามาเป็นเครื่องสีข้าวที่ใช้ต้นกำลังจากแรงงานคน เครื่องยนต์ หรือมอเตอร์ไฟฟ้า

          เครื่องสีข้าวแบบใช้แรงงานคน

เป็นเครื่องสีข้าวที่มีการกะเทาะเปลือกข้าวออกอย่างเดียว ทำจากไม้ไผ่สานแล้วพอกด้วยดินเหนียว มีลูกกะเทาะ 2 ลูก โดยลูกล่างจะอยู่กับที่และลูกบนจะหมุนด้วยแรงคน ข้าวที่ได้จากการสีจะเป็นลักษณะข้าวกล้อง

เครื่องสีข้าวแบบใช้ต้นกำลังเครื่องยนต์หรือมอเตอร์ไฟฟ้า

เป็นเครื่องสีข้าวที่มีอุปกรณ์การสีข้าวที่ครบทั้งกระบวนการผลิต โดยจะเริ่มต้นจากการคัดแยกสิ่งสกปรกออกก่อน จากนั้นทำการกะเทาะเปลือกข้าวออกโดยใช้ลูกหินหรือลูกยางกะเทาะจะได้ข้าวกล้อง จากนั้นจะใช้ลูกหินขัดขาวแบบหยาบและแบบละเอียดจะได้ข้าวขัดขาว จากนั้นก็ทำการขัดมันด้วยตะแกรงเหล็กก็จะได้ข้าวขาว ข้าวขาวที่ได้อาจไปทำการคัดแยกเมล็ดข้าวที่ไม่ขาวหรือข้าวเสียออกจากโดยใช้เครื่องยิงสีก็จะได้ข้าวขาวที่มีความสวยงามยิ่งขึ้น เครื่องสีข้าวในปัจจุบันนี้จะมีอยู่หลายขนาดตามขนาดกำลังการผลิตซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็น 4 ขนาด ดังนี้

                   1. ขนาดชุมชน มีขนาดกำลังการผลิตไม่เกิน 10 ตันต่อวัน

                  2. ขนาดเล็ก มีขนาดกำลังการผลิต 10-40 ตันต่อวัน

                 3. ขนาดกลาง มีขนาดกำลังการผลิต 40-100 ตันต่อวัน

                 4. ขนาดใหญ่ มีขนาดกำลังการผลิตมากกว่า 100 ตันต่อวันขึ้นไป