กข103 (หอมชัยนาท 72)
กข103 (หอมชัยนาท 72)
ชื่อพันธุ์ :
กข103 (หอมชัยนาท 72)
ชนิด :
ข้าวเจ้า
คู่ผสม :
สายพันธุ์ KLG88028-22-1-2-2 / SPR88096-17-3-2-2 // IR60
ประวัติพันธุ์ :
สายพันธุ์ PSL97060-17-CNT-1-2-1 ได้จากการผสมสามทางระหว่าง สายพันธุ์ KLG88028-22-1-2-2 กับ ลูกผสมชั่วที่ 1 ของสายพันธุ์ SPR88096-17-3-2-2 และพันธุ์ IR60 ในปี 2540 โดยปลูกและคัดเลือกลูกผสมชั่วที่ 1 และ 2 ที่ศูนย์วิจัยข้าวพิษณุโลก ต่อมาในปี 2543-2547 ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท ได้นำลูกผสมชั่วที่ 3 มาปลูกและคัดเลือกแบบสืบประวัติ (pedigree) ตั้งแต่ชั่วที่ 3-6 จนได้สายพันธุ์ PSL97060-17-CNT-1-2-1 จากนั้นในปี 2548-2549 ดำเนินการปลูกศึกษาพันธุ์ เปรียบเทียบผลผลิตภายในสถานี ที่ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท และปี 2550-2556 ปลูกเปรียบเทียบผลผลิตระหว่างสถานี ที่ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท พิษณุโลก และลพบุรี พร้อมทั้งวิเคราะห์คุณภาพเมล็ดทางกายภาพ เคมี การหุงต้มและรับประทาน ต่อมาในปี 2551-2561 ปลูกเปรียบเทียบผลผลิตข้าวในนาราษฎร์ ที่แปลงนาเกษตรกรจังหวัดชัยนาท อุทัยธานี ตาก นครสวรรค์ สุโขทัย ลพบุรี สิงห์บุรี และสระบุรี พร้อมทั้งทดสอบปฏิกิริยาต่อโรคและแมลงศัตรูข้าวที่สำคัญ วิเคราะห์คุณภาพเมล็ดทางกายภาพ เคมี การหุงต้มรับประทาน และคุณภาพการสี ในปี 2560-2561 ปลูกทดสอบการตอบสนองต่อปุ๋ย ที่ศูนย์วิจัยข้าวชัยนาท พิษณุโลก และลพบุรี รวมถึงปลูกทดสอบเสถียรภาพผลผลิต ในปี 2561 ที่แปลงนาเกษตรกรจังหวัดชัยนาท ตาก นครสวรรค์ สุโขทัย ลพบุรี และสระบุรี จนกระทั่งปี 2563-2566 ได้นำสายพันธุ์ดังกล่าว มาปลูกประเมินการยอมรับสายพันธุ์ข้าวในนาเกษตรกรจังหวัดชัยนาท อุตรดิตถ์ พิษณุโลก พิจิตร และสระบุรี รวมถึงประเมินความพึงพอใจต่อคุณภาพเมล็ดของผู้ประกอบการ และผู้บริโภค
การรับรองพันธุ์ :
คณะกรรมการพิจารณารับรองพันธุ์ กรมการข้าว เมื่อวันที่ 9 เมษายน 2567
ลักษณะประจำพันธุ์ :
- เป็นข้าวเจ้าไวต่อช่วงแสง อายุเบา ออกดอกประมาณวันที่ 15 ตุลาคม ความสูง 139 เซนติเมตร
- ลำต้นค่อนข้างแข็ง ใบสีเขียว ทรงกอตั้ง ใบธงยาว 37.8 เซนติเมตร กว้าง 1.5 เซนติเมตร มุมใบธงตั้งตรงถึงปานกลาง รวงยาว 30.9 เซนติเมตร
- รวงแน่นปานกลาง คอรวงยาว จำนวนเมล็ดดีต่อรวง 178 เมล็ด ข้าวเปลือกสีฟาง
- ข้าวกล้องสีขาว รูปร่างเรียว ยาว 8.22 มิลลิเมตร กว้าง 2.41 มิลลิเมตร หนา 1.88 มิลลิเมตร
- ระยะพักตัว 6-7 สัปดาห์ ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก สีได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 54.0 เปอร์เซ็นต์
- เป็นข้าวอมิโลสต่ำ (17.3 %) ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับอ่อน อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ข้าวสวยมีสีขาวนวล นุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม
- ลำต้นค่อนข้างแข็ง ใบสีเขียว ทรงกอตั้ง ใบธงยาว 37.8 เซนติเมตร กว้าง 1.5 เซนติเมตร มุมใบธงตั้งตรงถึงปานกลาง รวงยาว 30.9 เซนติเมตร
- รวงแน่นปานกลาง คอรวงยาว จำนวนเมล็ดดีต่อรวง 178 เมล็ด ข้าวเปลือกสีฟาง
- ข้าวกล้องสีขาว รูปร่างเรียว ยาว 8.22 มิลลิเมตร กว้าง 2.41 มิลลิเมตร หนา 1.88 มิลลิเมตร
- ระยะพักตัว 6-7 สัปดาห์ ท้องไข่น้อย คุณภาพการสีดีมาก สีได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 54.0 เปอร์เซ็นต์
- เป็นข้าวอมิโลสต่ำ (17.3 %) ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับอ่อน อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ ข้าวสวยมีสีขาวนวล นุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม
ผลผลิต :
596 กิโลกรัมต่อไร่
ลักษณะเด่น :
1. ผลผลิตสูงและมีเสถียรภาพดี โดยให้ผลผลิต 596 กิโลกรัมต่อไร่ สูงกว่า พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (522 กิโลกรัมต่อไร่) คิดเป็นร้อยละ 12 ให้ผลผลิตสูงสุด 875 กิโลกรัมต่อไร่ ที่แปลงเกษตรกร อำเภอเมือง จังหวัดสุโขทัย
2. อายุเบา ใกล้เคียงกับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง
3. ค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ และโรคขอบใบแห้งในเขตภาคกลาง (เชื้อไอโซเลทจังหวัดชัยนาท)
4. เป็นข้าวอมิโลสต่ำ คุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี เมื่อหุงสุกแล้วได้ข้าวสวยนุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม
5. เมล็ดเรียวยาว ความยาวเมล็ดข้าวกล้อง 8.22 มิลลิเมตร มากกว่าพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (7.69 มิลลิเมตร) คุณภาพการสีดีมาก ได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 54.0 เปอร์เซ็นต์ สามารถผลิตเป็นข้าวสาร 100 เปอร์เซ็นต์ ชั้น 1 ได้
2. อายุเบา ใกล้เคียงกับพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 ในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างและภาคกลาง
3. ค่อนข้างต้านทานต่อโรคไหม้ และโรคขอบใบแห้งในเขตภาคกลาง (เชื้อไอโซเลทจังหวัดชัยนาท)
4. เป็นข้าวอมิโลสต่ำ คุณภาพการหุงต้มและรับประทานดี เมื่อหุงสุกแล้วได้ข้าวสวยนุ่ม เหนียว และมีกลิ่นหอม
5. เมล็ดเรียวยาว ความยาวเมล็ดข้าวกล้อง 8.22 มิลลิเมตร มากกว่าพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (7.69 มิลลิเมตร) คุณภาพการสีดีมาก ได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 54.0 เปอร์เซ็นต์ สามารถผลิตเป็นข้าวสาร 100 เปอร์เซ็นต์ ชั้น 1 ได้
ข้อควรระวัง :
ค่อนข้างอ่อนแอต่อโรคไหม้และอ่อนแอต่อโรคขอบใบแห้งในเขตภาคเหนือตอนล่าง โดยเฉพาะจังหวัดพิษณุโลก รวมถึงค่อนข้างอ่อนแอต่อเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและเพลี้ยกระโดดหลังขาว
พื้นที่แนะนำ :
เหมาะสำหรับปลูกในพื้นที่นาอาศัยน้ำฝนในเขตภาคเหนือตอนล่าง และภาคกลาง ทั้งในพื้นที่ลุ่มและที่ดอน
