เพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก (zigzag leafhopper, ZLH)

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Recilia dorsalis (Motsuchulsky)
วงศ์ : Cicadellidae
อันดับ : Hemiptera
ชื่อสามัญอื่น : -

เพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก (ภาพที่ 1) ตัวเต็มวัยลักษณะคล้ายเพลี้ยจักจั่นสีเขียว แต่ขนาดเล็กกว่าลำตัวยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร สีขาว ปีกสองข้างมีลายหยักสีน้ำตาลเป็นทาง อุปนิสัยว่องไว ไม่ชอบอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ชอบเล่นแสงไฟ เพศเมียวางไข่บริเวณเส้นกลางใบ ประมาณ 100-200 ฟอง ระยะตัวเต็มวัยนาน 10- 14 วัน วางไข่เดี่ยวๆ ระยะไข่นาน 4-5 วัน ตัวอ่อนมีสีขาว ในขณะที่เพลี้ยจักจั่นมีสีเขียวอ่อน ตัวอ่อนมี  5 ระยะ วงจรชีวิตนานประมาณ 25 วัน (ภาพที่ 2) 

ลักษณะการทำลาย

         เพลี้ยจักจั่นปีกลายหยัก ทั้งตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบและกาบใบข้าว ข้าวที่ถูกทำลายปลายใบจะแห้งและขอบใบเปลี่ยนเป็นสีส้ม ต่อมาข้าวทั้งใบจะเป็นสีส้มและขอบใบหงิกงอ อาการของโรคจะปรากฏที่ใบแก่ก่อน นอกจากนี้ ยังเป็นพาหะนำโรคใบสีแสด (orange leaf disease) (ภาพที่ 3) และโรคหูด (gall dwarf disease) (ภาพที่ 4) มาสู่ต้นข้าว และมีรายงานจากต่างประเทศ พบว่า เพลี้ยจักจั่นปีกลายหยักเป็นพาหะนำโรคใบสีส้ม (yellow orange leaf disease) แต่มีประสิทธิภาพในการถ่ายทอดโรคต่ำ ให้เปอร์เซ็นต์ต้นเป็นโรคต่ำมาก พบแพร่กระจายทั่วไปในนาข้าว ตั้งแต่ระยะกล้าถึงออกรวง พบได้ทุกนิเวศ โดยพบในฤดูนาปีมากกว่านาปรัง

พืชอาศัย
ข้าว ข้าวป่า หญ้าไซ และอ้อย 

การป้องกันกำจัด
       1) ใช้แสงไฟล่อแมลงและทำลาย เมื่อมีการระบาดรุนแรง
       2) ปลูกข้าวพันธุ์ต้านทาน เช่น กข4 กข9 กข21 กข23 สุพรรณบุรี 60 สุพรรณบุรี 90 พิษณุโลก 2 ชุมแพ 60 เก้ารวง 88 แก่นจันทร์ นางพญา 132 และพวงไร่ เป็นต้น